Vreedzame school

Op twee basisscholen in de Gagels, de Emmaschool en KC Johan Friso is afgelopen jaar het programma "De Vreedzame School" ingevoerd.

Wat is De Vreedzame School

De Vreedzame School is een compleet programma voor basisscholen voor sociale competentie en democratisch burgerschap. Het beschouwt de klas en de school als een leefgemeenschap, waarin kinderen zich gehoord en gezien voelen, een stem krijgen, en waarin kinderen leren om samen beslissingen te nemen en conflicten op te lossen. Kinderen voelen zich verantwoordelijk voor elkaar en voor de gemeenschap, en staan open voor de verschillen tussen mensen.

Het hart van De Vreedzame School wordt gevormd door een lessenserie. In het tweejarige invoeringstraject staat in de teamtrainingen het bijbehorende leerkrachtgedrag centraal. In het eerste jaar wordt de lessenserie ingevoerd en in het tweede jaar leerlingmediatie. Na de invoering is er een vervolgmodule beschikbaar: De Groepsvergadering (waarin een democratisch hart in klas en school wordt georganiseerd waar leerlingen een echte stem hebben, en mogen meepraten over zaken die hen aangaan). Een vervolgmodule Gedrag is in de maak.

Als u meer wilt weten over de achtergronden van en onderzoek naar het programma, bij SWP is de publiekversie van het proefschrift van Leo Pauw verkrijgbaar: De Vreedzame School. Onderwijs en de maatschappelijke vorming van de leerling. Ook kunt u heel veel lezen op de website www.devreedzameschool.net.

Mediation in KC Johan Friso

Een belangrijk onderdeel van De Vreedzame School is mediatie. Mediatie is bemiddeling bij conflicten. Alle leerlingen leren wat mediatie is, maar daarnaast worden ook enkele leerlingen opgeleid om de rol van leerlingmediator te vervullen. Zo nemen de kinderen zelf de verantwoordelijkheid voor het oplossen van conflicten in de klas of op het schoolplein.

Mediatie bestaat in Amerika al lang als een professie en is de laatste decennia ook in Nederland in opmars. 'Peer mediation' is een vorm van mediatie waarin de bemiddeling niet door professionele krachten wordt gedaan, maar door mensen uit de eigen groep. Bij 'peer mediation' op scholen bemiddelen leerlingen bij elkaars conflicten. Het is een van de meest concrete uitwerkingen van het principe dat kinderen zelf verantwoordelijkheid hebben voor het klimaat op school.

In het tweede jaar van de invoering van De Vreedzame School wordt een aantal leerlingen getraind als mediator. Alle leerlingen van de school hebben dan de lessen van blok 5: Mediatie gehad. Iedereen weet dus al min of meer wat mediatie inhoudt. De leerlingmediatoren komen uit groep 7 en 8, en solliciteren naar de taak van mediator.

Eenmaal opgeleid is er elke dag in een school een tweetal mediatoren die ‘dienst hebben’. Tijdens de pauzes lopen zij rond en letten op of ze ergens kunnen helpen bij een ruzie of conflict. Gedurende de hele schooldag zijn ze aanspreekbaar voor het helpen oplossen van conflicten. Leerkrachten kunnen ruziënde leerlingen doorsturen naar de mediatoren.

De training wordt de eerste keer verzorgd door de Vreedzame School-trainer, samen met een leerkracht. De school krijgt het draaiboek van de training en kan de jaren daarna de opleiding van nieuwe mediatoren zelf verzorgen.

De mediators in KC Johan Friso voor het schooljaar 2014-2015 zijn: Nilou, Sydney, Anja, Lotte, Owen, Dani, Duco en Devon

Wat moet een mediator kunnen?

  • stappenplan voor mediatie kennen en toepassen
  • goed en actief luisteren
  • samenvatten
  • parafraseren
  • naar gevoelens vragen
  • gevoelens herkennen bij anderen
  • vragen stellen
  • slimme vragen bedenken
  • niet te snel met oplossingen komen
  • geduldig zijn
  • kinderen zelf oplossingen laten bedenken
  • neutraal/onpartijdig zijn
  • respect hebben voor beide partijen
  • stevig zijn; respect afdwingen
  • serieus zijn
  • samenwerken

Stappenplan Mediatie

Het begin

  1. Hallo, wij zijn … en … Hoe heten jullie? Wij zijn mediatoren. We kunnen jullie helpen om het conflict op te lossen. Willen jullie hulp bij het oplossen van het probleem?
  2. Zoek een rustige plek om de mediatie te doen.
  3. We hebben drie regels:
    1. We doen echt ons best om het probleem op te lossen.
    2. We gaan niet schelden.
    3. We laten elkaar uitpraten.
  4. Zijn jullie het daarmee eens?

Het conflict

  1. Wat is het probleem? Vat samen.
  2. Hoe voel je je erbij?
  3. Wat is er volgens jou gebeurd? Vat samen.
  4. Hoe voel je je erbij?
  5. Dus als ik het goed begrijp, is jullie conflict dat …

Oplossing bedenken

  1. Weet jij een oplossing waarmee jullie allebei tevreden zijn? Vat samen.
  2. Vraag de ander: Ben je het daarmee eens? nee, ga naar stap 12. ja, ga naar stap 15
  3. Weet jij een oplossing waarmee jullie allebei tevreden zijn? Vat samen.
  4. Vraag de ander: Ben je het daarmee eens? nee, ga naar stap 14. ja, ga naar stap 15
  5. Kunnen jullie er een win-win oplossing van maken? Kunnen jullie nog andere oplossingen bedenken? Mag ik een tip geven? Laat kinderen zelf meer oplossingen bedenken en help een goede oplossing uit te kiezen.

Afronding

  1. Dus de oplossing is Klopt dat?
  2. Hoe gaan jullie dat doen?
  3. Hoe voel je je nu?
  4. Gefeliciteerd met het oplossen van het conflict.
  5. Geef ze een hand, en vraag of ze elkaar ook een hand willen geven.
  6. Vul het mediatieformulier in
Kindcentrum Johan Friso biedt passend onderwijs
op de basisschool!